Παχυσαρκία στους ενήλικες
Η παχυσαρκία είναι μία κατάσταση περιττού σωματικού λίπους η οποία επηρεάζει 800 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως και περίπου το 42% των ενηλίκων στις Η.Π.Α
Ως παχυσαρκία χαρακτηρίζεται η ύπαρξη Δείκτη Μάζας Σώματος(BMI) σε τιμή μεγαλύτερη ή ίση του 30. O δείκτης αυτός υπολογίζεται διαιρώντας το βάρος (σε κιλά) με το ύψος (σε μέτρα) εις το τετράγωνο. Η μέτρηση της περιφέρειας της μέσης μπορεί να δώσει χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με το μέγεθος της κοιλιακής παχυσαρκίας
Ποιες είναι οι επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην υγεία;
Η παχυσαρκία οδηγεί σε υψηλότερο κίνδυνο θανάτου, καρδιαγγειακές παθήσεις, υψηλή αρτηριακή πίεση, διαβήτη, υψηλή χοληστερόλη, νοσήματα της χοληδόχου κύστης, στεατική ηπατική νόσο που σχετίζεται με τη μεταβολική δυσλειτουργία, εγκεφαλικό επεισόδιο, υπνική άπνοια, οστεοαρθρίτιδα, κατάθλιψη, άγχος και ορισμένους καρκίνους (όπως του μαστού και καρκίνους του παχέος εντέρου)
Συμπεριφορικές Παρεμβάσεις, Διατροφή και Φυσική Δραστηριότητα
Τα εντατικά συμπεριφορικά προγράμματα μπορούν να επιτύχουν απώλεια βάρους 5% έως 10% μετά από 6 έως 12 μήνες. Οι διατροφικές προσεγγίσεις περιλαμβάνουν τη μείωση της πρόσληψης θερμίδων μέσω του ελέγχου των μεριδών, τη μείωση της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και την αυξημένη πρόσληψη φρούτων και λαχανικών. Μέτρια σωματική δραστηριότητα (τουλάχιστον 150-300 λεπτά την εβδομάδα) συνιστάται για τη διατήρηση του βάρους και της γενικής κατάστασης.
Ποια φάρμακα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία της παχυσαρκίας;
Τα φάρμακα από το στόμα για την παχυσαρκία που έχουν εγκριθεί από τον (FDA) περιλαμβάνουν τις φαιντερμίνη, τοπιραμάτη φαιντερμίνη, βουπροπιόνη-ναλτρεξόνη και ορλιστάτη. Αυτά τα φάρμακα οδηγούν σε μέση απώλεια βάρους 4% έως 8% σε κατάλληλα άτομα με BMI μεγαλύτερο από 27. Οι ανεπιθύμητες ενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν ναυτία, έμετο, δυσκοιλιότητα και κοιλιακό άλγος.
Τα εγκεκριμένα από τον FDA ενέσιμα φάρμακα για την παχυσαρκία περιλαμβάνουν τις λιρα-γλουτίδη, σεμαγλουτίδη και τιρζεπατίδη, που χορηγούνται ως ένεση κάτω από το δέρμα του άνω βραχίονα, του στομάχου ή του μηρού. Αυτά τα φάρμακα, μαζί με τις αλλαγές προς τον υγιεινό τρόπο ζωής, έχουν ως αποτέλεσμα 8% έως 21% απώλεια βάρους, αλλά έχουν υψηλό κόστος και δεν καλύπτονται επί του παρόντος για ασθενείς με διάγνωση μόνο αυτήν της παχυσαρκίας. Οι παρενέργειες μπορεί να περιλαμβάνουν ναυτία, έμετο, καθυστερημένη κένωση του στομάχου και ερεθισμό του δέρματος στο σημείο της ένεσης.
Ποιες παρεμβάσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη θεραπεία της παχυσαρκίας;
Ενήλικες με BMI από 30 έως 40 μπορεί να υποβληθούν σε ενδοσκοπική επέμβαση (ενδογαστρικό μπαλόνι, ενδοσκοπική γαστρεκτομή τύπου «μανίκι») που χρησιμοποιεί μια συσκευή που περνά από το στόμα στο στομάχι.
Αυτές οι διαδικασίες μπορούν να οδηγήσουν σε απώλεια βάρους 10% έως 13% σε 6 μήνες. Χειρουργικές μέθοδοι (λαπαροσκοπική γαστρεκτομή γαστρικού μανικιού, γαστρική Roux-en-Y παράκαμψη) συνήθως προορίζονται για άτομα με ΒΜΙ 40 ή υψηλότερο ή για άτομα με προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το βάρος και ΒΜΙ 35 ή υψηλότερo. Αυτές οι διαδικασίες οδηγούν σε απώλεια βάρους 25% έως 30% στους 12 μήνες. Τα άτομα που υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση για παχυσαρκία μπορεί να έχουν μετεγχειρητικές επιπλοκές (όπως εσωτερική αιμορραγία ή εσωτερική κήλη) και θα πρέπει να λαμβάνουν συμπληρώματα με θειαμίνη, φυλλικό οξύ, σίδηρο,χαλκό, ασβέστιο, ψευδάργυρο και βιταμίνες A, B12, D, E και K για την αποφυγή ανεπάρκειας μικροθρεπτικών συστατικών.
Ποια είναι τα οφέλη στην υγεία από την απώλεια βάρους;
Η απώλεια βάρους κατά 5% μπορεί να μειώσει τη συστολική και διαστολική πίεση του αίματος κατά 2 έως 3 mm Hg. Μια μείωση βάρους κατά 5% έως 10% μπορεί να οδηγήσει σεκαλύτερο έλεγχο της γλυκόζης του αίματος σε ενήλικες με διαβήτη τύπου 2 και βελτιωμένα επίπεδα LDL χοληστερόλης. Απώλεια βάρους μεγέθους 10% έως 15% μπορεί να μειώσει το λίπος στο συκώτι και να βελτιώσει την υπνική άπνοια. Η απώλεια βάρους άνω του 15% σχετίζεται με χαμηλότερη θνησιμότητα στα άτομα που υποβάλλονται σε χειρουργική επέμβαση για παχυσαρκία
Συμπερασματικά:
-Η παχυσαρκία είναι μια κατάσταση που χαρακτηρίζεται από περιττό σωματικό λίπος και προκαλείται από πολλούς παράγοντες. Η παχυσαρκία συνδέεται με άλλα προβλήματα υγείας συμπεριλαμβανομένων:
- Καρδιαγγειακές νόσοι
- Υψηλή αρτηριακή πίεση
- Υψηλή χοληστερίνη
- Διαβήτης
- Εγκεφαλικό επεισόδιο
- Νοσήματα της χοληδόχου κύστης
- Ηπατική νόσο
- Υπνική άπνοια
- Οστεοαρθρίτιδα
- Ορισμένοι καρκίνοι
- Κατάθλιψη και άγχος
-Οι θεραπευτικές επιλογές για επίτευξη απώλειας βάρους περιλαμβάνουν τα εξής:
Διατροφικές αλλαγές: Μείωση του μεγέθους της μερίδας, μείωση της κατανάλωσης επεξεργασμένων τροφίμων, και αύξηση της πρόσληψης φρούτων και λαχανικών
Κοινωνική υποστήριξη: Συμβουλευτική Συμπεριφοράς, διαιτητική συμβουλευτική και ομάδες υποστήριξης
Αυξημένη κίνητικότητα: Μέτρια σωματική δραστηριότητα τουλάχιστον 150-300 λεπτών την εβδομάδα
Ιατρικές παρεμβάσεις: Απώλεια βάρους φαρμακευτική αγωγή και/ή βαριατρική χειρουργική
Τι είναι το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής;
Κουτρουλός Μάριος-Βασίλειος,Ειδικευόμενος Καρδιολογίας ,Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική Π.Γ.Ν.Α.
Το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής (ΑΚΑ) είναι μια μεγάλη διόγκωση στο τοίχωμα της αορτής εντός της κοιλιακής χώρας.
Η αορτή είναι ένα μεγάλο αιμοφόρο αγγείο που εκτείνεται από την καρδιά και μεταφέρει οξυγονωμένο αίμα στο υπόλοιπο σώμα μέσω ενός δικτύου μικρότερων αιμοφόρων αγγείων. Το τοίχωμα της αορτής είναι ελαστικό, επομένως διατείνεται και συσπάται σε κάθε καρδιακό παλμό. Εάν το αορτικό τοίχωμα αποδυναμωθεί με την πάροδο του χρόνου, μπορεί να αναπτυχθεί ένα ανεύρυσμα.
Συμπτώματα Ανευρύσματος Κοιλιακής Αορτής
Οι περισσότεροι ασθενείς με ΑΚΑ δεν έχουν συμπτώματα, αν και κάποιοι μπορεί ναι νιώθουν ένα αίσθημα παλμών στην κοιλιακή τους χώρα. Το ΑΚΑ αναπτύσσεται αργά με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο μερικές φορές μπορεί να αρχίσει να διευρύνεται γρήγορα. Τα μεγάλα ανευρύσματα μπορεί να ραγούν και να προκαλέσουν μαζική αιμορραγία εντός της κοιλιάς, η οποία μπορεί να αποβεί μοιραία, εάν δεν αντιμετωπιστεί επειγόντως.
Ποιοι ασθενείς βρίσκονται σε αυξημενο κίνδυνο να εμφανίσουν ΑΚΑ;
Οι παράγοντες κινδύνου για ΑΚΑ είναι το άρρεν φύλο, η μεγάλη ηλικία (μέση ηλικία διάγνωσης του ΑΚΑ είναι τα 65-75 έτη), το κάπνισμα (80% των ασθενών με ΑΚΑ ήταν καπνιστές), η παρουσία ανευρυσμάτων σε άλλα αιμοφόρα αγγεία στο σώμα, το οικογενειακό ιστορικό για ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής , η υψηλή/ αρρύθμιστη αρτηριακή πίεση, η υψηλή χοληστερόλη και η περιφερική αρτηριακή νόσος. Η διακοπή του καπνίσματος και η ρύθμιση της υψηλής αρτηριακής πίεσης και της υψηλής χοληστερόλης μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης ΑΚΑ.
Η Ειδική Ομάδα Προληπτικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ και η εταιρεία αγγειοχειρουργικής συστήνουν στους άνδρες ηλικίας 65 έως 75 ετών που είναι νυν ή πρώην καπνιστές, να υποβάλλονται προληπτικά σε υπερηχογράφημα κοιλίας για έλεγχο πιθανού ανευρύσματος κοιλιακής αορτής, ενώ κομμάτι των εξόδων για την εξέταση καλύπτεται από μία υπηρεσία παροχής υγείας στις ΗΠΑ. Περίπου το 5% των ασθενών που υποβάλλονται σε προληπτικό έλεγχο διαγιγνώσκεται με ΑΚΑ.
Πώς διαγιγνώσκονται τα μη ραγέντα ΑΚΑ;
Τα ΑΚΑ μπορούν μερικές φορές να ανιχνευθούν κατά τη φυσική εξέταση αν ο κλινικός ιατρός ψηλαφίσει παλλόμενη μάζα στην κοιλιά. Μπορούν επίσης να βρεθούν τυχαία σε μια απεικονιστική μελέτη, όπως υπερηχογράφημα ή αξονική τομογραφία (CT).
Θεραπεία των ΑΚΑ
Η διαχείριση ενός ΑΚΑ εξαρτάται από το μέγεθος, τη θέση του και το πόσο γρήγορα επεκτείνεται. Τα μικρότερα ΑΚΑ παρακολουθούνται συνήθως με απεικονιστικές εξετάσεις (υπερηχογράφημα ή αξονική τομογραφία) με την πάροδο του χρόνου για να διασφαλιστεί ότι το ανεύρυσμα δεν μεγαλώνει. Τα ανευρύσματα που μεγαλώνουν περισσότερο από 55 mm σε διάμετρο στους άνδρες ή 50 mm στις γυναίκες ή επεκτείνονται γρήγορα (>5 mm σε 6 μήνες ή >10 mm σε 1 έτος) έχουν αυξημένο κίνδυνο για ρήξη και γενικά προτείνεται να υποβληθούν σε αποκατάσταση. Οι θεραπευτικές επιλογές για ένα ΑΚΑ περιλαμβάνουν:
• Ενδαγγειακή αορτική αποκατάσταση (EVAR): Προσθετικό υλικό (μόσχευμα stent) προωθείται μέσω ενός καθετήρα που εισάγεται στα αιμοφόρα αγγεία από τη βουβωνική χώρα, και μετά την τοποθέτηση, διατείνεται για να έρθει σε επαφή με το αορτικό τοίχωμα, <<ενισχύοντας>> έτσι την αορτή και κλείνοντας το ανεύρυσμα. Δεδομένου ότι το EVAR δεν περιλαμβάνει χειρουργική επέμβαση στην αορτή, σχετίζεται με γρηγορότερη ανάρρωση σε σύγκριση με το ανοικτό χειρουργείο. Η μακροχρόνια επιβίωση είναι παρόμοια για το EVAR και την ανοιχτή χειρουργική αποκατάσταση.
• Ανοιχτή χειρουργική αποκατάσταση: Το ΑΚΑ αφαιρείται χειρουργικά μέσω χειρουργικής τομής στην κοιλιακή χώρα, τοποθετείται ένας σωλήνας από συνθετικό υλικό (ένα προσθετικό μόσχευμα) ο οποίος και προσκολλάται στα εναπομείνανται τμήματα της αορτής. Η χειρουργική επιδιόρθωση συστήνεται γενικά σε όσους έχουν μικρότερο κίνδυνο επιπλοκών από χειρουργική επέμβαση, ή σε εκείνους των οποίων η ανατομία δεν είναι κατάλληλη για EVAR.
Η χρήση της Ασπιρίνης για την πρόληψη Καρδιαγγειακών παθήσεων
Τι εννοούμε με τον όρο Καρδιαγγειακή Νόσος ;
Η Καρδιαγγειακή νόσος (Cardiovascular Disease) σχετίζεται με μερικώς ή ολικώς αποφραγμένα αιμοφόρα αγγεία (αρτηρίες) λόγω παρουσίας αθηρωματικών πλάκών (αθηρωμάτωση), η οποία και διακρίνεται περαιτέρω ανάλογα με το αρτηριακό δέντρο που προβάλλεται σε Στεφανιαία Νόσο, Αγγειακό Εγκεφαλικό Επεισόδιο και Περιφερική Αρτηριακή Νόσο. Οι καρδιαγγειακές παθήσεις είναι η κύρια αιτία θανάτου σχεδόν σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες
Τι είναι η Ασπιρίνη ;
Η Ασπιρίνη (ακετυλοσαλικυλικό οξύ) είναι ένα φαρμακευτικό σκεύασμα που έχει έντονη ανασταλτική δράση στην ικανότητα των αιμοπεταλίων να συσσωρεύονται παρεμποδίζοντας έτσι το σχηματισμό θρόμβων. Αν και η Ασπιρίνη μπορεί να είναι χρήσιμη για την πρόληψη των Καρδιαγγειακών επεισοδίων, χαρακτηρίζεται από ως σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες με κυριότερη την αιμορραγία κυρίως από το γαστρεντερικό σωλήνα (πεπτικό).
Η Ασπιρίνη μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε στην πρωτογενή είτε στην δευτερογενή πρόληψη Καρδιαγγειακώ επεισοδίων. Η πρωτογενής πρόληψη αναφέρεται στη χρήση Ασπιρίνης σε άτομα χωρίς γνωστή Καρδιαγγειακή νόσο για την πρόληψη εμφάνισης 1ου επεισοδίου. Η δευτερογενής πρόληψη αναφέρεται στη χρήση ασπιρίνης σε άτομα που έχουν ήδη υποστεί Καρδιαγγειακό επεισόδιο (έμφραγμα του μυοκαρδίου, αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, επαναιμάτωση περιφερικών αρτηριών, τοποθέτηση ενδοστεφανιαίας πρόθεσης (stent) ή χειρουργική επέμβαση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης ( bypass - CABG).
Ποιοι ασθενείς είναι ΥΠΟΨΗΦΙΟΙ να παίρνουν ασπιρίνη για την ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ πρόληψη καρδιαγγειακών παθήσεων ;
Οι ασθενείς, άνδρες/γυναίκες, ηλικίας 40 ετών και άνω , χωρίς γνωστή Καρδιαγγειακή νόσο που δεν διατρέχουν όμως αυξημένο κίνδυνο αιμορραγίας (π.χ. ατομικό αναμνηστικό γαστρεντερικού έλκους, κιρσούς οισοφάγου, αναιμία, κατάχρηση αλκοόλ, χρόνια νεφρική νόσο, πρόσφατη αιμορραγία από οποιαδήποτε εστία, αγγειακό ανεύρυσμα αορτής / ενδοεγκεφαλικού αγγείου, ή χρήση άλλων φαρμάκων που να αυξάνουν τον κίνδυνο αιμορραγίας).
Ποια είναι τα πιθανά οφέλη και οι κίνδυνοι της χρήσης ασπιρίνης για την ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων;
Σε ενήλικες άνδρες / γυναίκες ηλικίας 40 ετών και άνω που δενέχουν ιστορικό Καρδιαγγειακής νόσου αλλά διατρέχουν αυξημένο Καρδιαγγειακό κίνδυνο υπάρχουν ενδείξεις ότι η χαμηλή δόση ασπιρίνης έχει μικρό όφελος στη μείωση του κινδύνου.
Ωστόσο, η καθημερινή χρήση ασπιρίνης μπορεί να προκαλέσει ανεπιθύμητες ενέργειες. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η ασπιρίνη αυξάνει τον κίνδυνο αιμορραγίας από τον γαστρεντερικό σωλήνα (πεπτικό), ενδοκράνιας αιμορραγίας και αιμορραγικού εγκεφαλικού επεισοδίου. Ο κίνδυνος αυτών των ανεπιθύμητων ενεργειών είναι υψηλότερος σε ενήλικες άνω των 60 ετών.
Πόσο ισχυρή είναι η σύσταση για χρήση ασπιρίνης για την ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ πρόληψη των καρδιαγγειακών παθήσεων;
Οι έρευνες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι σε ενήλικες άνδρες / γυναίκες ηλικίας 40 έως 59 ετών που έχουν 10% ή μεγαλύτερο 10-ετή κίνδυνο Καρδιαγγειακής νόσου υπάρχει μικρό όφελος από τη χρήση ασπιρίνης σε χαμηλή δοσολογία (<100mg) για την ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ πρόληψη Καρδιαγγειακών παθήσεων ενώ για ενήλικες ηλικίας 60 ετών και άνω δεν υπάρχει καθαρό όφελος (το όφελος δεν υπερτερεί του κινδύνου).
Ναλμπάντ Χούλια, Ειδικευόμενη Καρδιολογίας, Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική, Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Αλεξανδρούπολης
Jin J. Use of Aspirin to Prevent Cardiovascular Disease. JAMA. 2022 Apr 26;327(16):1624. doi: 10.1001/jama.2022.5564.