Διερευνούμε τη συσχέτιση της παθολογίας καρδιαγγειακών παθήσεων, συγκεκριμένα της αθηροσκλήρωσης-αθηροθρόμβωσης και βαλβιδικής ασβεστοποιού εκφύλισης, με κυτταρικά σηματοδοτικά μονοπάτια και τα μόρια που εμπλέκονται σε αυτά. Για τον σκοπό αυτό βιολογικά δείγματα ασθενών και υγιών ατόμων εξετάζονται με μεθόδους μοριακής βιολογίας στο ερευνητικό Εργαστήριο Μελέτης Αθηροσκλήρωσης της Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής. Τα ευρήματα αξιολογούνται περαιτέρω με σχεδιασμό και πραγματοποίηση κατάλληλων in vitro πειραμάτων συμβάλλοντας στην προσέγγιση της άμεσης σύνδεσης κλινικής έρευνας με την εργαστηριακή έρευνα.

Εξειδικευμένα πεδία έρευνας του Εργαστηρίου αποτελούν:

1. Διερεύνηση των μηχανισμών που οδηγούν στο σχηματισμό και τη ρήξη της αθηροσκληρωτικής πλάκας, με έμφαση σε βιολογικά μονοπάτια όπου εμπλέκονται φλεγμονώδεις και αντιφλεγμονώδεις παράγοντες, διαβιβαστές της κυτταρικής απόπτωσης, μόρια προσκόλλησης, και μεταλλοπρωτεϊνάσες. Με τον τρόπο αυτό μελετάται η συμβολή ανοσολογικών μηχανισμών και της θρομβοφλεγμονής (thromboinflammation) στην Στεφανιαία Νόσο.
2. Διερεύνηση της συσχέτισης της φλεγμονής του περιαγγειακού λιπώδους ιστού με την εξέλιξη της αθηροσκλήρωσης. Σε συνεργασία με την Καρδιοχειρουργική Πανεπιστημιακή Κλινική λαμβάνονται δείγματα περιαγγειακού λιπώδους ιστού ασθενών υποβαλλόμενων σε εγχείριση αορτοστεφανιαίας παράκαμψης ή αντικατάστασης αορτικής βαλβίδας και εξετάζονται α) η κυτταρική σύσταση τους και η παρουσία εμπλεκόμενων στη φλεγμονή κυττάρων όπως μακροφάγων ή Τ κυττάρων β) η έκφραση πρωτεϊνών, αφενός από τα λιποκύτταρα (αδιποκινών) και αφετέρου από διηθούντα το λιπώδη ιστό φλεγμονώδη κύτταρα, οι οποίες δυνητικά εμπλέκονται στην ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης μέσω σηματοδοτικών μονοπατιών της φλεγμονής του περιαγγειακού λίπους.
3. Διερεύνηση του ρόλου των ερυθροκυττάρων και των συστατικών των μεμβρανών τους στη διεργασία της οστεοποίησης/επασβέστωσης και μέσω αυτής στην επίσπευση της αορτικής βαλβιδικής εκφύλισης και της αρτηριοσκλήρωσης. Στη μελέτη αυτή λαμβάνονται, σε συνεργασία την Καρδιοχειρουργική και την Αγγειοχειρουργική Πανεπιστημιακή Κλινική, δείγματα αορτικών βαλβίδων ή αγγειακού τοιχώματος από ασθενείς υποβαλλόμενους σε εγχείριση αντικατάστασης αορτικής βαλβίδας ή καρωτιδική ενδαρτηριεκτομή αντίστοιχα. Γίνεται αφενός α) πλήρης ιστοπαθολογική ανοσοϊστοχημική ανάλυση για ίνωση και συσσώρευση κολλαγόνου, μέτρηση του βαθμού επασβέστωσης αορτικών βαλβίδων και αγγειακών τοιχωμάτων και αφετέρου β) λήψη αίματος από τους ίδιους ασθενείς, απομόνωση ερυθροκυττάρων και προσδιορισμός της χοληστερόλης των ερυθροκυττάρων και άλλων παραγόντων που πιθανά εμπλέκονται στην ενίσχυση της επασβέστωσης. Επιπρόσθετα πραγματοποιείται απομόνωση των ερυθροκυτταρικών μεμβρανών και επώασή τους σε καλλιέργειες κυττάρων-στόχων για την μελέτη της επαγόμενης ασβεστοποίησης και την ταυτοποίηση σηματοδοτικών μονοπατιών.

Για την επίτευξη των ανωτέρω στόχων εφαρμόζονται ερευνητικά πρωτόκολλα τα οποία έχουν βελτιστοποιηθεί στο Εργαστήριο. Τα πρωτόκολλα αυτά περιλαμβάνουν:

• Κατάλληλη κατά περίπτωση επεξεργασία βιολογικών ιστών
• Απομόνωση ερυθροκυτταρικών μεμβρανών
• Ποσοτικοποίηση λιπιδίων κυτταρικών μεμβρανών
• Ανοσοϊστοχημεία
• Κυτταρομετρία ροής
• Έκφραση σε πρωτεϊνικό επίπεδο με τεχνικές ανοσοαποτύπωσης (Western blot), ανοσοκαθίζησης (immunoprecipitation) και ELISA
• Έκφραση σε επίπεδο RNA με real-time PCR
• Εξέταση-έλεγχο της δράσης πιθανών εμπλεκόμενων παραγόντων σε κυτταροκαλλιέργειες κυττάρων-στόχων.

• Böhm EW, Pavlaki M, Chalikias G, Mikroulis D, Georgiadis GS, Tziakas DN, Konstantinides S, Schäfer K. Colocalization of Erythrocytes and Vascular Calcification in Human Atherosclerosis: A Systematic Histomorphometric Analysis. TH Open 2021;5:e113-e124. doi: 10.1055/s-0041-1725042
• Hamilos M, Kanakakis J, […], Stakos D, Hahalis G, Vardas P; Collaborators. Ticagrelor versus clopidogrel in patients with STEMI treated with thrombolysis: the MIRTOS trial. EuroIntervention 2021;16:1163-1169. doi: 10.4244/EIJ-D-20-0026
• Chalikias G, Serif L, Thomaidis A, Lantzouraki A, Stakos D, Tziakas D.Comparison of novel LDL cholesterol equations in myocardial infarction patients: Clinical impact on risk re-classification and lipid treatment goals on secondary prevention. Atherosclerosis 2020;313:96-101. doi: 10.1016/j.atherosclerosis.2020.09.025
• Mitsios A, Chrysanthopoulou A, Arampatzioglou A, Angelidou I, Vidali V, Ritis K, Skendros P, Stakos D. Ticagrelor Exerts Immune-Modulatory Effect by Attenuating Neutrophil Extracellular Traps. Int J Mol Sci 2020;21(10):3625. doi: 10.3390/ijms2110362
• Drosos I, Pavlaki M, […], Chalikias G, Tortopidis C, Vahl CF, Mikroulis D, Tziakas D, Münzel T, Konstantinides S, Schäfer K. Increased Lymphangiogenesis and Lymphangiogenic Growth Factor Expression in Perivascular Adipose Tissue of Patients with Coronary Artery Disease. J Clin Med 2019. doi: 10.3390/jcm8071000
• Tziakas DN, Chalikias G, Pavlaki M, Kareli D, Gogiraju R, Hubert A, Böhm E, Stamoulis P, Drosos I, Kikas P, Mikroulis D, Giatromanolaki A, Georgiadis GS, Konstantinou F, Argyriou C, Münzel T, Konstantinides SV, Schäfer K. Lysed Erythrocyte Membranes Promote Vascular Calcification: Possible Role of Erythrocyte-Derived Nitric Oxide. Circulation 2019;139(17):2032-2048. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.118.037166.
• Drosos I, Chalikias G, Pavlaki M, Kareli D, Epitropou G, Bougioukas G, Mikroulis D, Konstantinou F, Giatromanolaki A, Ritis K, Münzel T, Tziakas D, Konstantinides S, Schäfer K. Differences between perivascular adipose tissue surrounding the heart and the internal mammary artery: possible role for the leptin-inflammation-fibrosis-hypoxia axis. Clin Res Cardiol 2018;105(11):887-900
• Chrysanthopoulou A, Kambas K, Stakos D, […], Konstantinides S, Andreakos E, Schäfer K, Ritis K. Interferon lambda1/IL-29 and inorganic polyphosphate are novel regulators of neutrophil-driven thromboinflammation. J Pathol 2017;243:111-122. doi: 10.1002/path.4935
• Stakos DA, Kambas K, Konstantinidis T, Mitroulis I, Apostolidou E, Arelaki S, Tsironidou V, Giatromanolaki A, Skendros P, Konstantinides S, Ritis K. Expression of functional tissue factor by neutrophil extracellular traps in culprit artery of acute myocardial infarction. Eur Heart J 2015;36:1405-14. doi: 10.1093/eurheartj/ehv007
• Tziakas D, Chalikias G, Kapelouzou A, Tentes I, Schäfer K, Karayannakos P, Kostakis A, Boudoulas H, Konstantinides S. Erythrocyte membrane cholesterol and lipid core growth in a rabbit model of atherosclerosis: modulatory effects of rosuvastatin. Int J Cardiol 2013;170:173-81. doi: 10.1016/j.ijcard.2013.10.070
• Schroeter MR, Eschholz N, […], Chalikias G, Konstantinides S, Schäfer K. Leptin-dependent and leptin-independent paracrine effects of perivascular adipose tissue on neointima formation. Arterioscler Thromb Vasc Biol 2013;33:980-7. doi: 10.1161/ATVBAHA.113.301393
• Tziakas D, Chalikias G, Grapsa A, Gioka T, Tentes I, Konstantinides S. Red blood cell distribution width: a strong prognostic marker in cardiovascular disease: is associated with cholesterol content of erythrocyte membrane. Clin Hemorheol Microcirc 2012;51:243-54. doi: 10.3233/CH-2012-1530
• Tziakas DN, Chalikias GK, Stakos D, Tentes IK, Papazoglou D, Thomaidi A, Grapsa A, Gioka G, Kaski JC, Boudoulas H. Independent and additive predictive value of total cholesterol content of erythrocyte membranes with regard to coronary artery disease clinical presentation. Int J Cardiol 2011 Jul 1;150(1):22-7. doi: 10.1016/j.ijcard.2010.02.022
• Tziakas DN, Chalikias GK, Stakos D, Boudoulas H. The role of red blood cells  in the progression and instability of atherosclerotic plaque. Int J Cardiol 2010;142:2-7. doi: 10.1016/j.ijcard.2009.10.031
• Tziakas DN, Chalikias GK, Stakos D, Tentes IK, Thomaidi A, Chatzikyriakou S, Mitrousi K, Kortsaris AX, Kaski JC, Boudoulas H, Konstantinides S. Statin use is associated with a significant reduction in cholesterol content of erythrocyte membranes. A novel pleiotropic effect? Cardiovasc Drugs Ther 2009;23:471-80. doi: 10.1007/s10557-009-6202-7
• Tziakas DN, Chalikias GK, Stakos D, Tentes IK, Chatzikyriakou SV, Mitrousi K, Kortsaris AX, Boudoulas H, Kaski JC. Cholesterol composition of erythrocyte membranes and its association with clinical presentation of coronary artery disease. Coron Artery Dis 2008;19:583-90. doi: 10.1097/MCA.0b013e328313819b
• Tziakas DN, Chalikias GK, Tentes IK, Stakos D, Chatzikyriakou SV, Mitrousi K, Kortsaris AX, Kaski JC, Boudoulas H. Interleukin-8 is increased in the membrane of circulating erythrocytes in patients with acute coronary syndrome. Eur Heart J 2008;29:2713-22. doi: 10.1093/eurheartj/ehn382
• Tziakas DN, Kaski JC, Chalikias GK, […], Hatseras DI, Holt DW. Total cholesterol content of erythrocyte membranes is increased in patients with acute coronary syndrome: a new marker of clinical instability? J Am Coll Cardiol 2007;49:2081-9